Aegopodium podagraria - ZEVENBLAD
[ground elder (EN)]
Zevenblad is een inheemse, winterharde kruidachtige plant die van nature voorkomt op vochtige en vooral voedselrijke gronden. De planten gedijen goed in de schaduw en kunnen via ondergrondse uitlopers flink woekeren. Desondanks zijn de bladeren van het zevenblad eetbaar, lekker en vroeg oogstbaar. Misschien dus wel een van de best producerende vroege voorjaarsgroenten...
Allium ampeloprasum var. 'Holmense' - OERPREI
[parellook; doorlevende prei – perennial leek (EN)]
Deze allium-soort is wellicht de voorvader van onze traditionele prei. Hoewel oerprei de laatste jaren via zaadhuizen meer bekend is geraakt, wordt hij nog steevast als vergeten groente genoemd. Vooral in tuinpublicaties uit het begin van de vorige eeuw vind je geregeld beschrijvingen van deze speciale preisoort.
Allium ampeloprasum var. Ampeloprasum - OLIFANTENLOOK
[elephant garlic (EN)]
In tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden is de olifantenlook nauwer verwant aan de prei en de oerprei dan aan de knoflook. Deze verwantschap proef je snel. De smaak van de olifantenlook is milder dan de smaak van knoflook, hij herinnert enigszins aan de smaak van prei. Hierdoor is de olifantenlook ook beter geschikt om rauw te gebruiken.
Allium cepa var. 'Viviparum' - EGYPTISCHE UI
[boomui; doorlevende-ui – Egyptian walking onion (EN)]
Of deze ui al gekend was bij de Egyptenaren is zeer twijfelachtig. Men is er nog niet uit hoe de plant aan zijn naam kwam. De leukste hypothese die we vonden is ongetwijfeld de verwijzing naar hoe de plant wandelt. Egyptische ui ‘verplaatst’ zich als de bloemstengel met broedbolletjes omvalt en als er daaruit nieuwe plantjes gevormd worden. They … walk like an Egyptian.
Allium fistulosum - STENGELUI
[grove bieslook – Welsh onion (EN)]
Een ooit zeer populaire ui-achtige die terug te vinden was in de meeste boerderijtuinen. In West-Europa werden de planten voornamelijk geteeld voor de bladeren. Deze werden geoogst en in de keuken gebruikt als bieslook. In Vlaanderen is hij hierdoor beter gekend als grove bieslook. In de Aziatische wereld wordt deze ui meestal geteeld voor de stengels. Vandaar de ondertussen ingeburgerde naam stengelui.
Alternanthera sessilis var. 'Purple Treadleaf' - MUKUNA WENNA
[purple joyweed (EN)]
Oorspronkelijk afkomstig uit Zuidoost-Azië maar wordt wereldwijd regelmatig aangeplant voor de sier. Het is ook een veelgebruikte aquariumplant. In de moestuin is hij vrijwel ongekend, nochtans beschikt de plant over een meestal weinig bekende culinaire en medische waarde.
Angelica archangelica - ENGELWORTEL
[hemelwortel; watervlier; gelikawortel - angelica (EN)]
Als medicinale plant wordt engelwortel geprezen in de folklore van vele Europese landen als middel tegen allerlei kwalen. Volgens oude legendes gaf aartsengel Rafaël dit kruid als een versterkend middel met bovennatuurlijke eigenschappen aan de lijdende mensen.
Anredera cordifolia - PERUAANSE POSTELEIN
[madeira wijnstok – madeira vine (EN)]
De Peruaanse postelein is een (sub)tropische, Zuid-Amerikaanse klimplant uit de basella-familie en komt, zoals de Engelse naam doet vermoeden, niet uit Madeira. Wel wordt Madeira wijnstok in Madeira geteeld en is daar genaturaliseerd.
Asparagus officinalis - ASPERGE
[garden asparagus (EN)]
De eerste tekenen van aspergeconsumptie zijn gevonden in de piramide van Sakkara in Egypte, gebouwd rond 2750 v.Chr. ook de Romeinen wisten de groente twee eeuwen voor Chr. al te waarderen.
Aster tripolium - ZEEASTER
[zulte; lamsoor – sea aster (EN)]
Zeeaster is een inheemse zoutminnende plant die van nature voorkomt in de zoutsteppen en kustgebieden van de gematigde delen van Europa en Azië. In Nederland werd zulte vroeger in het wild verzameld door arme mensen.
Atriplex halimus - ZEEMELDE
[Mediterranean saltbush (EN)]
Net als vele andere melde-soorten is zeemelde eetbaar. Zelfs de eerste jagende/voedselzoekende mensen wisten deze plantenfamilie al te waarderen als voedsel. In oude Europese literatuur wordt voornamelijk deze zeemelde en de tuinmelde (A. hortensis) genoemd vanwege hun lekkere smaak.
Basella alba var. 'Rubra' - KLIMSPINAZIE
[basella – malabar/ceylon spinach (EN)]
Deze tropische klimspinazie komt oorspronkelijk uit Zuidoost-Azië. Het is een prachtige klimplant die in het West-Europees klimaat gekweekt kan worden als een éénjarige. Nochtans is basella meerjarig, maar om basella te overwinteren dien je hem op minstens 15°C te bewaren.
Beta vulgaris subsp. maritima - ZEEBIET
[strandbiet – sea beet (EN)]
Zeebiet is de voorouder van onze gekende, gecultiveerde bietensoorten. Deze bietensoort is dus al zeer lang in cultuur gebracht. Uit oude geschriften blijkt dat zeebiet al rond 800 v.Chr. uitgeplant werd in de tuinen van Babylon.
Brassica oleracea var. 'Ramosa' - EEUWIG MOES
[oude wijvenkool; splijtkool; duizendkop – thousand headed kale (EN)]
Eeuwig moes werd al door de antieke Romeinen gegeten. Het behoort tot de oudste koolsoorten op aarde. De vele namen die eeuwig moes heeft zijn een indicatie dat de plant al lang tot de Nederlands-Belgische cultuur behoort.
Chenopodium bonus-henricus - BRAVE HENDRIK
[good-king-henry; poor-man’s asparagus (EN)]
Een echte vergeten groente, die destijds aan iedere boerderij groeide. Om de oorsprong van de naam ‘brave hendrik’ te achterhalen, moeten we op zoek gaan naar mythische verhalen over kobolden in de oud-Duitse cultuur.
Cichorium intybus - WILDE CICHOREI
[groenlof, suikerbrood, bittere pee, molsla – common chicory (EN)]
De wilde cichorei is de voorouder van onder andere het witlof, het roodlof en het groenlof. Deze cultivars zijn geselecteerd op kleur, smaak en opbrengst van het blad. Net als deze groenten maakt de wilde cichorei ook een penwortel. Deze penwortel werd in tijden van oorlog geoogst om te roosteren. Van deze geroosterde wortel werd dan soort koffie gemaakt of werd toegevoegd aan koffie als smaakmaker.
Cochlearia officinalis - LEPELBLAD
[scurvy grass (EN)]
Hoewel nu een vrijwel vergeten keukenkruid, werd lepelblad in vroegere tijden gewaardeerd om zijn smaak en hoog vitamine C-gehalte. Voor zeelui was dit een buitengewoon belangrijk kruid, zij namen het mee op hun reizen als middel tegen scheurbuik.
Crambe maritima - ZEEKOOL
[sea kale (EN)]
Een aan de Britse kusten zeer algemene plant. In Engeland al eeuwen populair, hoewel tegenwoordig de groente ook daar als vergeten beschouwd wordt. Zeekool was er vooral rond 1800 zeer geliefd, de groente werd toen opgenomen in de koninklijke keuken.
Crithmum maritimum - ZEEVENKEL
[zeekervel – rock samphire (EN)]
Een rond de 17de eeuw zeer gekende groente. In Londen werd het als delicatesse bij vlees geserveerd aan de adel. Deze dure smaakmaker was ooit zo populair dat mensen hun leven riskeerden om het te verzamelen. Kinderen moesten, met een touw vastgebonden aan hun enkels, bengelend over een Doverse klif, naar zeevenkel zoeken.
Cucumis metuliferus - KIWANO
[cactuskomkommer; gehoornde meloen – horned melon (EN)]
De kiwano staat bekend om zijn fel oranje vruchten met stekels. Deze decoratieve vrucht smaakt naar een combinatie van banaan, meloen en komkommer.
Cucumis sativus var. 'Lemon' - CITROENKOMKOMMER
[appelkomkommer]
Deze bijzondere komkommer stamt oorspronkelijk uit Australië, waar de plant al sinds 1920 op de markt werd gebracht. De plant is compacter dan zijn soortgenoten en groeit minder sterk uit, ook draagt hij vroeger vrucht.
Cyclanthera pedata - OLIJFKOMKOMMER
[incakomkommer; oeraugurk; Mexicaanse augurk – achocha (EN)]
De olijfkomkommer, een toch wel stilaan vergeten groente, groeit heel krachtig. Met zijn vele hechtranken kan hij een klimrek van enkele meters begroeien.
Cynara cardunculus var. 'Gigante d'Ingegnoli' - KARDOEN
[cardoon (EN)]
Kardoen is het minder gekende broertje van de artisjok. In tegenstelling tot de artisjok werd kardoen niet geselecteerd op de smaak en grote van de bloemen, maar op de smaak van de bladstelen. Net als artisjok is kardoen een groente die voornamelijk in Zuid-Frankrijk en Italië geteeld wordt en wordt daar als delicatesse reeds lange tijd gegeten.
Cynara cardunculus var. 'Romanesco' - ARTISJOK
[artichoke (EN)]
Een oorspronkelijk Italiaanse en Zuid-Franse groente, die in de 16de eeuw enorm populair was bij de mannen. In feite was het voor vrouwen zelfs verboden om artisjok te eten. Men dacht dat artisjok een afrodisiacum was, sterker nog, men dacht dat het eten van artisjok de seksuele macht versterkte.
Foeniculum vulgare - VENKEL
[zachte dille; roomse venkel – fennel (EN)]
De venkel werd al in de oudheid erg gewaardeerd als groente. Onder meer de Romeinen aten venkelscheuten bij de vis. Romeinse gladiatoren gebruikten venkel als versterkend middel en de succesvolle gladiatoren werden gekroond met venkelloof, vandaar het gezegde ‘je verdient alle lof’.
Hablitzia tamnoides - KAUKASISCHE SPINAZIE
[rankspinazie – Caucasian spinach (EN)]
De Kaukasische klimspinazie is in onze regio een echte nieuwe groente. Het is een klimmende bosplant uit de Kaukasus die de afgelopen jaren is uitgegroeid tot één van de meest gewilde groenten onder permaculturisten en liefhebbers van bostuinen.
Hemerocallis hybr. 'Stella d'Oro' - EETBARE DAGLELIE
[daylily (EN)]
Iedereen kent ze wel, de sierlijke gele tot paarse bloemen die je vroeger op elk boerenerf terugvond. Wat weinigen weten is dat de daglelie ook eetbaar is. In Azië zijn de bloemen vooral gekend om hun lekkere smaak en worden ze in de supermarkt verkocht als groenten.
Levisticum officinale - LAVAS
[Franse selder; maggikruid; bastaardselder – lovage (EN)]
Lavas komt oorspronkelijk uit Zuid-Europa en is momenteel verspreid over gans Europa. Tijdens het Romeinse keizerrijk stond lavas hoog aangeschreven in de Romeinse keuken. Door de Romeinse kolonisatie in onze streken en via de middeleeuwse kloostertuinen kreeg dit plantje een plaats in onze hedendaagse kruidentuinen.
Melothria scabra - MUISMELOEN
[Mexicaanse minikomkommer; Mexicaanse zure augurk - cucamelon (EN)]
Deze kleine op watermeloen lijkende vruchtjes uit Centraal-Amerika passen in een theelepel. Als je er in bijt, proef je komkommer met een frisse vleug limoen.
Mertensia maritima - OESTERBLAD
[oysterleaf (EN)]
Dit familielid van het komkommerkruid is in de zoektocht naar eetbare planten boven komen drijven, hoewel de Schotten, de IJslanders en de Groenlanders deze plant al eeuwen langs de kusten vinden en eten.
Meum athamanticum - BERGVENKEL
[beerwortel – baldmoney, spingel (EN)]
De bergvenkel komt van nature voor in bergachtige streken van Centraal-Europa, met name in het zwarte woud en in de Eifel. Het is een kenmerkende soort van vochtige hoogveengraslanden waar ze met hun witte bloemschermen het uitzicht van de bergweides bepalen. Vermits bergvenkel voornamelijk in Duitsland groeit, is het gebruik van deze venkel vooral in de Duitse keuken gekend.
Myrrhis odorata - ROOMSE KERVEL
[sweet cicely (EN)]
Roomse kervel is van oorsprong een plant uit de Europese bergstreken, maar heeft zich van daaruit over een groot deel van Europa verspreid. Van nature komt ze vooral voor in voedselrijke weilanden, bosranden en oeverbossen. Waarschijnlijk werd de plant al door de Romeinen gekweekt en als groente gebruikt, wellicht werd roomse kervel op die manier doorheen gans Europa verspreid.
Oenanthe javanica var. 'Flamingo' - JAPANSE WATERPETERSELIE
[Vietnamese watervenkel – water celery; java waterdropwort (EN)]
Deze Japanse waterpeterselie, niet te verwarren met de Japanse wilde peterselie of mitsuba (Cryptotaenia japonica), komt oorspronkelijk uit Zuidoost-Azië. Hij is daar gekend in de verschillende Aziatische keukens. Weliswaar onder verschillende namen. In Japan staat hij op de menukaart als 'seri', in Korea als 'minari' en in Thailand dan weer als 'phakchi lom'.
Ornithogalum pyrenaicum - BOSVOGELMELK
[aspergette; korenaar; bosasperge – Prussian asparagus (EN)]
Aspergette, of Asperge des bois in het Frans, is een inheemse plant die behoort tot het geslacht van de vogelmelk. Ze zijn dus slechts ver familie van de asperges. De naam aspergette is eerder afkomstig van het gelijkaardige gebruik en het uitzicht van de bloemaren.
Oxalis sp. - KLAVERZURING
[sorrels (EN)]
Klaverzuring is veruit het grootste geslacht binnen zijn familie. Er behoren wel 900 soorten toe, de grootste soortendiversiteit is voornamelijk terug te vinden in de tropische gebieden van Zuid-Amerika, maar ook in Europa komen enkele soorten voor.
Physalis philadelphica var. 'Toma Verde' - TOMATILLO
[Mexicaanse aardkers - husk tomato (EN)]
Tomatillo, een vrucht uit de nieuwe wereld, is afkomstig uit de hooglanden van Midden-Amerika. Ruim voor de komst van de Spanjaarden werden ze als voedingsmiddel geteeld door de Maya’s en de Azteken. De tomatillo werd al snel door de Spanjaarden en de Portugezen naar Europa gebracht.
Plantago coronopus - HERTSHOORNWEEGBREE
[landkraal; minutina – buckshorn plantain (EN)]
Dit culinair en medicinaal wonderplantje is reeds honderden jaren in gebruik maar moet nu gecategoriseerd worden onder ‘vergeten’ groenten. De jonge bladeren werden vroeger veelvuldig verzameld voor consumptie.
Rheum rhabarbarum - RABARBER
[rhubarb (EN)]
Rabarber staat al meer dan 5000 jaar bij de mens in de belangstelling. De Chinezen hebben dit gewas, uit de Aziatische steppen, als eerste in cultuur gebracht omwille van zijn medicinale werking.
Rumex sp. -ZURING
[zurkel – docks (EN)]
Ten tijde van de Egyptenaren, de Grieken en de Romeinen werd zuring reeds uit het wild verzameld als gezonde smaakmaker in allerlei gerechten. Nog tot begin 20ste eeuw werd zuring uit het wild verzameld en in moestuinen geteeld.
Rungia klossii - PADDENSTOELPLANT
[champignonkruid – mushroomplant (EN)]
De paddenstoelplant is afkomstig uit de hooglanden van Papoea Nieuw-Guinea. Bij ons teel je hem als kamerplant, die ’s zomers buiten gezet kan worden. Het is een bladgroente met de smaak van paddenstoelen, vandaar dus de Nederlandse naam. Het donkergroene, glanzend blad lijkt op een basilicumblad. De bloemen zijn hemelsblauw.
Sechium edulis - CHAYOTE
[chuchu; chocho; pear squash; mirleton (EN)]
Deze van oorsprong Midden-Amerikaanse komkommerachtige is een lekkere en makkelijk te kweken aanvulling voor de moestuin. In de zuiderse keuken is deze vrucht al lang bekend.
Smyrnium olusatrum - ZWARTMOESKERVEL
[Alexanders (EN)]
Een door de eeuwen heen zeer populaire groente die je momenteel echt als vergeten mag beschouwen. Al in de klassieke oudheid werd zwartmoeskervel geteeld als groente.
Spilanthes oleracea - CHAMPAGNEBLAD
[ABC-kruid; parakers – electric daisy (EN)]
Eén van de weinige planten die zowel in Afrika als in Zuid-Amerika in het wild voorkomen. Wellicht is de soort ontstaan toen beide continenten nog met elkaar verbonden waren.
Tetragonia tetragonioides - NIEUW-ZEELANDSE SPINAZIE
[rankende spinazie – New Zealand spinach (EN)]
Zoals de naam al zegt, komt deze groente uit Nieuw-Zeeland, maar eigenlijk komt ze in vrij veel gebieden op het Zuidelijk halfrond voor (Nieuw-Zeeland, Australië, Japan, Argentinië en Chili). Dat komt omdat het aan de kusten groeit en de zaaddozen stevig zijn en drijfkracht hebben. Een reisje naar Argentinië is zo gemaakt.
Toona sinensis- FRANSE UIENSOEPBOOM
[Chinese mahonieboom; maggiboom – Chinese mahogany (EN)]
Deze tot 15 meter hoge boom komt oorspronkelijk voor in Zuidoost-Azië. In de Chinese cultuur is het een symbolische boom en is hij gekend voor zijn geneeskrachtige werking. Volgens de Chinese geneeskunde heeft de Franse uiensoep-boom een krachtige werking tegen diabetes en kanker.
Tradescantia ohiensis - MATROZENSLA
[eendagsbloem – bluejacket; spiderwort (EN)]
Een van oorsprong Noord-Amerikaanse meerjarige en winterharde plant die voornamelijk door Cherokee en andere inheemse Amerikaanse stammen gebruikt werd. Deze stammen gebruikten de matrozensla zowel voor culinaire als medicinale toepassingen.
Typha latifolia - GROTE LISDODDE
[rietsigaar – bulrush (EN)]
De grote lisdodde is een inheemse plant die vaak voorkomt in natte gebieden zoals moerassen en beekoevers. De plant heeft het indrukwekkend vermogen om water te zuiveren. Grote lisdodde is bijzonder effectief in het opnemen van overtollige nutriënten uit het water. Belangrijk om te weten is dat de plant ook vervuiling opslaat. Wanneer je lisdodde gaat oogsten om te eten is het dus vanzelfsprekend om dit alleen te doen bij onvervuild water.